कबूतर विष्ठेची घातक सावली : एका सत्य घटनेतून शिकलेला धडा
कबूतर विष्ठेची घातक सावली : एका सत्य घटनेतून शिकलेला धडा
कबूतर… दिसायला साधा, निश्पाप पक्षी. पण त्याच्या विष्ठेत दडलेला धोका किती भयानक असू शकतो, हे ठाण्यातील एका सत्य घटनेने सिद्ध केले.
एका फ्लॅटमध्ये AC च्या बाहेरील युनिटभोवती तीन महिने कबूतरांची घरटी, विष्ठा, काटक्या, पिसे जमा होत होती. कुटुंबाला कल्पना नव्हती की सुकलेल्या विष्ठेतील अतिसूक्ष्म जंतू ACच्या हवा प्रवाहातून घरात फिरत होते.
खिडक्या बंद असल्या तरी हे कण आत शिरतात — हेच सर्वात धोकादायक!
हळूहळू घरातील 45 वर्षीय व्यक्तीला
- अशक्तपणा
- सततचा सूका खोकला
- ताप
- श्वास लागणे
- घाम येणे
- चिडचिड
- अचानक श्वास रोखल्यासारखी हायपर स्थिती
यासारखी गंभीर लक्षणे दिसू लागली. तपासणीत निदान झाले —
Acute Hypersensitivity Pneumonitis
(फुफ्फुसात सूज आणि कायमस्वरूपी नुकसान करणारा रोग — कबूतर विष्ठेशी थेट संबंध असलेला.)
उपचार सुरू असतानाच डॉक्टर कपूर यांचे निधन झाले आणि उपचार पद्धती बदलली. पण उशीर झाला होता…
Lungs चे 60% कार्य बंद पडले होते.
ऑक्सिजनवर जगत असताना काही आठवड्यांत मृत्यू झाला.
आणखी धक्कादायक म्हणजे— घरातील इतर सदस्यांनाही श्वसनाचे आजार झाले; आयुष्यभर उपचारांची गरज भासणार!
या प्रकरणानंतर तज्ज्ञ सांगतात :
- कबूतरांची विष्ठा व लाळ अत्यंत अॅसिडिक व रोगकारक असते.
- त्यातील कण फिनेल, डेटॉल, पाणी, अॅसिड यामध्येही टिकतात.
- कबूतरांवर लहान सूक्ष्म पिसवा असतात, जे वातावरणात पटकन पसरतात.
मुंबई प्राणी संग्रहालय व पुणे सर्पोद्यानातील डॉक्टरांच्या मते—
इतर पक्ष्यांच्या विष्ठेमुळे साधारण धोका नसतो; पण कबूतर, वटवाघूळ, गिधाड, तरस, कोमोडो ड्रॅगन यांच्या विष्ठेतून सर्वाधिक धोका निर्माण होतो.
शेवटचा धडा : कबूतरांना थारा देऊ नका!
घराच्या खिडकी, गॅलरी, AC unit, पाईप, शेड अशा जागा स्वच्छ ठेवा.
निवास करण्यास जागा दिली तर धोका घरात शिरायलाच वेळ लागत नाही.
ही घटना छोटी नाही… एक शोकांतिका आहे.
पण यामुळे हजारो लोक जागरूक होऊ शकतात, हा तिचा सकारात्मक बाजू.

संपादक : भाग्यश्री बि एम/ Golden Penn





