मणिपाल हॉस्पिटल, बाणेर येथे ३ दिवसांच्या नवजात बाळाचे प्राण वाचले
दुर्मिळ आतड्यांच्या आजारावर वेळेत आपत्कालीन शस्त्रक्रिया मणिपाल हॉस्पिटल, बाणेर येथे ३ दिवसांच्या नवजात बाळाचे प्राण वाचले
वेळीच निदान, तातडीची तपासणी आणि कुशल शस्त्रक्रियेमुळे जीवघेण्या पिळ्यातून नवजात बाळाला जीवनदान
पुणे | १७ डिसेंबर २०२५ —
मणिपाल हॉस्पिटल, बाणेर येथील डॉक्टरांनी इंटेस्टाइनल मॅलरोटेशन विथ मिडगट व्हॉल्व्युलस या अतिशय दुर्मिळ व जन्मजात आतड्यांच्या गंभीर आजाराने ग्रस्त असलेल्या केवळ तीन दिवसांच्या नवजात बाळाचे प्राण वाचवून वैद्यकीय क्षेत्रात एक उल्लेखनीय यश मिळवले आहे. हा आजार वेळेत उपचार न झाल्यास काही तासांत जीवघेणा ठरू शकतो.
लक्षणांची वेळीच ओळख ठरली निर्णायक

हे बाळ मणिपाल हॉस्पिटल, बाणेर येथेच जन्माला आले होते. जन्मानंतर सुरुवातीला प्रकृती स्थिर होती. मात्र दुसऱ्या दिवशी दूध पिण्यात अडचण येऊ लागली आणि प्रत्येक फीडनंतर उलट्या सुरू झाल्या. ही धोक्याची लक्षणे लक्षात घेताच बालरोग तज्ज्ञांच्या पथकाने तातडीने सखोल तपासणी सुरू केली.
आपत्कालीन शस्त्रक्रियेचा निर्णय
या प्रकरणाबाबत माहिती देताना डॉ. परितोषा दलाल, सल्लागार – बालरोग व नवजात शल्यचिकित्सक, मणिपाल हॉस्पिटल, बाणेर म्हणाल्या,
“ही अवस्था म्हणजे तातडीची शस्त्रक्रिया आवश्यक असलेली आपत्कालीन परिस्थिती आहे. तपासणीत लहान आतड्यांच्या सुरुवातीच्या भागात अडथळा निर्माण करणारा ‘इंटेस्टाइनल मॅलरोटेशन विथ मिडगट व्हॉल्व्युलस’ हा आजार असल्याचे स्पष्ट झाले.”
त्या पुढे सांगतात,

“या स्थितीत आतडी स्वतःच्या रक्तपुरवठ्याभोवती (सुपीरियर मेसेन्टेरिक आर्टरी) वळतात. त्यामुळे आतड्यांना जाणारा रक्तपुरवठा थांबून गॅंग्रीन होण्याचा धोका निर्माण होतो. म्हणूनच तातडीने शस्त्रक्रिया करणे अत्यावश्यक होते.”
कुशल शस्त्रक्रियेमुळे आतड्यांचे संरक्षण
डॉ. परितोषा दलाल यांच्या नेतृत्वाखालील नवजात शस्त्रक्रिया पथकाने अतिशय काळजीपूर्वक आतड्यांवर बसलेला पीळ सोडवून त्वरित रक्तपुरवठा पूर्ववत केला. वेळेवर करण्यात आलेल्या या हस्तक्षेपामुळे आतड्यांचे कायमस्वरूपी नुकसान टळले.
दुसरी आपत्कालीन शस्त्रक्रिया व NICU उपचार
“अशा नवजात बाळांना ‘नेक्रोटायझिंग एंटरोकॉलायटिस (NEC)’ या गंभीर आजाराचा धोका अधिक असतो,” असे डॉ. दलाल यांनी सांगितले.

या बाळामध्येही पुढे अशी स्थिती निर्माण झाल्याने खराब झालेला आतड्याचा भाग काढण्यासाठी आणखी एक आपत्कालीन शस्त्रक्रिया करावी लागली. त्यानंतर बाळाला नवजात अतिदक्षता विभागात (NICU) सतत निरीक्षणाखाली ठेवून सखोल उपचार देण्यात आले.
सुमारे तीन आठवड्यांच्या उपचारानंतर बाळाची प्रकृती स्थिर झाली आणि त्याला सुखरूपपणे घरी सोडण्यात आले. सध्या बाळाची वजनवाढ व आहार नियमितपणे तपासण्यात येत असून त्याच्या वाढीत समाधानकारक सुधारणा दिसून येत आहे.
रुग्णालयातील तज्ज्ञ समन्वयाचे उत्तम उदाहरण
यावेळी आनंद मोटे, क्लस्टर डायरेक्टर, मणिपाल हॉस्पिटल, बाणेर, पुणे म्हणाले,
“मणिपाल हॉस्पिटल्समध्ये दुर्मिळ आणि गुंतागुंतीच्या परिस्थितीतही उच्च दर्जाची वैद्यकीय सेवा दिली जाते. या प्रकरणातून विविध तज्ज्ञ विभागांमधील उत्कृष्ट समन्वय, अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि अनुभवी डॉक्टरांचे महत्त्व अधोरेखित होते.”
बहुवैद्यकीय पथकाचे योगदान
या यशस्वी उपचारात बालशस्त्रक्रिया तज्ज्ञ डॉ. परितोषा दलाल, नवजात तज्ज्ञ डॉ. मुबाशिशीर खान (निओनॅटोलॉजिस्ट), डॉ. उज्ज्वला केसकर, तसेच NICU व रेडिओलॉजी विभागाच्या संपूर्ण टीमचा मोलाचा सहभाग होता.

संपादक : भाग्यश्री बि एम/ Golden Penn





