ताज्या घडामोडी

दिल्लीतील प्रदूषित हवेमुळे श्वसनाचा त्रास आणि कुत्र्यांमध्ये ब्राँकायटिस कसा होतो |


वाढत्या शहरी क्षेत्रांमध्ये उच्च प्रदूषण पातळीमुळे साथीदार प्राण्यांच्या श्वसन आरोग्याविषयी वाढत्या चिंता निर्माण झाल्या आहेत, विशेषत: शहरांमध्ये जेथे खराब हवेची गुणवत्ता वर्षभर टिकून राहते. दिल्ली हे एक महत्त्वाचे उदाहरण आहे, कारण मोसमी धुक्याच्या घटना आणि सातत्याने वाढलेल्या कणांच्या सांद्रतामुळे प्राण्यांना हवेशी संपर्क होतो ज्यामध्ये त्यांच्या फुफ्फुसांवर प्रक्रिया करण्यापेक्षा जास्त त्रासदायक घटक असतात. कुत्रे वेगाने श्वास घेतात, त्यांच्या वायुमार्गात खोलवर हवा खेचतात आणि त्यांचा बराचसा वेळ जमिनीच्या जवळ घालवतात जेथे जड कण स्थिर होतात. परिणामी, प्रदूषित हवा श्वसनमार्गामध्ये सहजतेने प्रवेश करू शकते, ज्यामुळे जळजळ सुरू होते जी सुरुवातीला सूक्ष्म असली तरी हळूहळू सतत अस्वस्थतेत जाते. वायुप्रदूषणाचा कुत्र्याच्या वायुमार्गावर कसा परिणाम होतो हे समजून घेतल्याने काही लक्षणे हळूहळू का विकसित होतात आणि वारंवार संपर्कात आल्याने क्रॉनिक ब्राँकायटिसचा धोका कसा वाढतो याची माहिती मिळते.

धुके आणि धूळ कुत्र्याच्या श्वासोच्छवासाचे स्वरूप कसे बदलतात

कुत्रे त्यांच्या आकाराच्या सापेक्ष मोठ्या प्रमाणात हवा श्वास घेतात, ज्यामुळे दाट लोकवस्तीच्या प्रदेशात रेंगाळणाऱ्या प्रदूषकांशी त्यांचा संपर्क वाढतो. PM2.5 आणि PM10 सारखे सूक्ष्म कण अनुनासिक परिच्छेदातून पुढे जाऊ शकतात आणि ब्रॉन्चीच्या आत स्थिर होऊ शकतात, जेथे ते अस्तरांना त्रास देतात आणि गुळगुळीत वायुप्रवाहात व्यत्यय आणतात. दिल्लीतील प्रदूषणाच्या वाढीदरम्यान, हे चिडचिडे त्वरीत जमा होतात आणि अनेक कुत्र्यांमध्ये श्वासोच्छ्वास, घसा साफ होणे किंवा नियमित चालताना थकवा यासारखी लवकर लक्षणे दिसू लागतात. श्वसन प्रणाली कणांना अडकवण्यासाठी श्लेष्माचे उत्पादन वाढवून प्रतिसाद देते, तरीही हे जाड श्लेष्मा श्वासोच्छवास मंद आणि अधिक कठोर बनवू शकते. प्रदूषण अनेक दिवस किंवा आठवडे जास्त राहिल्यास, चिडचिड कायम राहते, ज्यामुळे दीर्घकालीन वायुमार्गावर ताण निर्माण होतो.

‘आम्ही श्वास घेऊ शकत नाही’: इंडिया गेटवर दिल्लीच्या स्वच्छ-हवेच्या निषेधादरम्यान कार्यकर्ते, पालक, मुले आयोजित

कणांच्या चिडचिडीशी जोडलेली प्रमुख चिन्हे

  • बाहेरच्या संपर्कात आल्यानंतर कुत्र्यांना जास्त वेळा खोकला येऊ शकतो.
  • क्रियाकलापानंतर श्वास उथळ किंवा किंचित ताणलेला होतो.
  • थकवा नेहमीपेक्षा लवकर दिसून येतो, अगदी सामान्य खेळ किंवा लहान चालतानाही.
  • जळजळ वाढल्याने वायुप्रवाहाचा आवाज तीव्र होऊ शकतो.

जड वाहतूक, बांधकामाची धूळ किंवा उघडा कचरा जाळणाऱ्या रस्त्यांजवळ राहणारे कुत्रे दररोज लांब खिडक्यांसाठी उघडे राहतात, ज्यामुळे त्यांच्या वायुमार्गात कण तयार होतात. काही एपिसोड्स दरम्यान बरे होत असताना, अनेकांना आवर्ती चिडचिड होते कारण त्यांच्या फुफ्फुसांना खराब हवेच्या गुणवत्तेमुळे कधीही पूर्ण ब्रेक मिळत नाही.

घरातील प्रदूषण कसे बिघडते कुत्र्यांमध्ये ब्राँकायटिस

घरातील वातावरण अनेकदा सुरक्षित वाटते, तरीही कुत्रे आणि मांजरींमधील घरातील वायुप्रदूषण आणि श्वसन रोग यांच्यातील संबंधांचे परीक्षण करणाऱ्या अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की घरातील हवा वायुमार्गाची जळजळ वाढवू शकते. ए जर्नल ऑफ व्हेटरनरी इंटरनल मेडिसिनमध्ये प्रकाशित अभ्यास सिगारेटचा धूर, उदबत्त्या, साफसफाईच्या फवारण्या किंवा खराब हवेशीर खोल्या यांच्या संपर्कात आलेल्या प्राण्यांना श्वसनाचा त्रास सातत्याने होतो. दिल्लीत, जिथे बाहेरील प्रदूषणामुळे लोकांना खिडक्या जास्त काळ बंद ठेवायला लावतात, तिथे घरातील कण एकाग्र होऊ शकतात, ज्यामुळे कुत्र्यांना सतत खालच्या स्तरावरील त्रासदायक पदार्थांनी वेढले जाते. कालांतराने, या स्थिर प्रदर्शनामुळे बरे होण्याच्या प्रक्रियेत तडजोड होते, ब्रॉन्चीला जळजळ होण्याच्या भागांमध्ये पुनर्प्राप्त होण्यापासून प्रतिबंधित करते.इनडोअर रेस्पीरेटरी फ्लेअर-अपमध्ये प्रमुख योगदानकर्ते

  • धूर, धूप आणि तापणारे धुके वायुमार्गाची संवेदनशीलता वाढवतात.
  • खराब वायुवीजन सापळे धूळ, ऍलर्जीन आणि बारीक मोडतोड करतात.
  • रासायनिक क्लीनर हवेतील अवशेष रेंगाळतात.
  • एकाच वेळी इनडोअर आणि आउटडोअर एक्सपोजर वाढते ब्रोन्कियल ताण

जळजळ चालू राहिल्याने, श्वासनलिका अरुंद होते आणि कुत्र्याची श्वसन प्रणाली जलद किंवा उथळ श्वासोच्छवासाच्या पद्धतीमध्ये बदलते. ॲलर्जी किंवा पूर्वीच्या संसर्गासह पूर्व-अस्तित्वात असलेली संवेदनशीलता असलेले कुत्रे, क्रॉनिक ब्राँकायटिसकडे अधिक वेगाने प्रगती करतात कारण पुरेशा पुनर्प्राप्ती वेळेशिवाय त्यांचे वायुमार्ग दीर्घकाळापर्यंत सूजत राहतात.

कोणत्या कुत्र्यांना वायू प्रदूषणाचा सर्वाधिक धोका आहे

वेगवेगळे कुत्रे प्रदूषित हवेला वेगळ्या पद्धतीने प्रतिसाद देतात आणि काही जाती किंवा वयोगटांना श्वसनाच्या आरामात झपाट्याने घट होते. पग्स, बॉक्सर आणि बुलडॉग्ससह ब्रॅकीसेफॅलिक जातींमध्ये आधीपासूनच कॉम्पॅक्ट अनुनासिक पॅसेज आणि मर्यादित हवेच्या प्रवाहाची जागा असते, ज्यामुळे प्रदूषण वाढते तेव्हा ते विशेषतः असुरक्षित बनतात. जुने कुत्रे सहसा चिडचिडे अधिक हळू हळू साफ करतात आणि अगदी थोड्या प्रदर्शनातून सतत जळजळ होऊ शकतात. कुत्र्याची पिल्ले, ज्यांची फुफ्फुसे आणि वायुमार्ग अद्याप विकसित होत आहेत, प्रौढ कुत्रा तात्पुरते सहन करू शकतील अशा कणांवर तीव्र प्रतिक्रिया देऊ शकतात.श्वसन असुरक्षा वाढवणारे घटक

  • लहान नाक असलेल्या जातींमध्ये जलद फुगणारे वायुमार्ग मर्यादित असतात.
  • जुने कुत्रे हळूहळू प्रदूषक साफ करतात, ज्यामुळे दीर्घकाळापर्यंत चिडचिड होते.
  • पिल्लांमध्ये विकसित वायुमार्ग असतात जे PM2.5 आणि PM10 वर तीव्र प्रतिक्रिया देतात.
  • प्रदुषणाच्या सर्वोच्च वेळेत चालणारे कुत्रे जास्त प्रदूषक भार श्वास घेतात.

जे कुत्रे घराबाहेर किंवा घरांमध्ये जास्त वेळ घालवतात जे वारंवार उदबत्त्या, मेणबत्त्या किंवा एरोसोल फवारणी वापरतात त्यांना संयुग संसर्गाचा अनुभव येतो. श्वासोच्छवासाची सुरुवातीची लक्षणे सहसा हळूहळू प्रकट होतात, बहुतेकदा मऊ खोकला किंवा सौम्य घरघराने सुरुवात होते जी परिश्रमानंतर जड श्वासोच्छवासात वाढते. दिनचर्या किंवा वातावरणाशी जुळवून घेतल्याशिवाय, ही लक्षणे तीव्र होऊ शकतात कारण चिडचिडे वायुमार्गाच्या आत जमा होतात.

कणिक पदार्थ कुत्र्यांमध्ये ब्रॉन्चीला कसे नुकसान करतात

प्रदूषित हवा अनेक जैविक मार्गांद्वारे श्वसनसंस्थेवर परिणाम करते जे हळूहळू ब्रॉन्चीचे कार्य कसे बदलतात. जेव्हा कणिक पदार्थ खालच्या वायुमार्गात प्रवेश करतात, तेव्हा दाहक पेशी सक्रिय होतात आणि संयुगे सोडतात ज्यामुळे सूज येते. ही सूज श्वासनलिकेचे छिद्र अरुंद करते, हवेचा प्रवाह मर्यादित करते आणि सतत खोकला सुरू करते. सामान्यतः श्वसनमार्गातून मलबा बाहेर काढणारे सिलिया सतत त्रासदायक घटकांच्या संपर्कात असताना कमी कार्यक्षम बनतात, ज्यामुळे अधिक कण फुफ्फुसाच्या आत खोलवर बसू शकतात. कालांतराने, हे चक्र ब्रोन्कियल भिंतींच्या संरचनेत बदल करते, ज्यामुळे ते घट्ट होतात आणि व्यायाम किंवा थंड हवेसारख्या सौम्य ट्रिगर्ससाठी अधिक संवेदनशील बनतात.दीर्घकालीन प्रदूषण प्रदर्शनामुळे होणारे जैविक बदल

  • जळजळ श्वासनलिका अरुंद करते, हवेचा प्रवाह मर्यादित करते.
  • सततच्या चिडचिडीला प्रतिसाद म्हणून जादा श्लेष्मा जमा होतो.
  • सिलिया मंद होते, ज्यामुळे अधिक प्रदूषक फुफ्फुसात राहू शकतात.
  • ब्रोन्कियल भिंती जाड होतात, ज्यामुळे कुत्रे किरकोळ चिडचिड करण्यासाठी अधिक प्रतिक्रियाशील बनतात.

हे बदल दिल्लीतील हिवाळ्याच्या महिन्यांत सर्वात जास्त लक्षात येतात जेव्हा तापमान उलटे प्रदूषकांना जमिनीच्या जवळ अडकवतात, ज्यामुळे हवेला त्रासदायक घटक असतात. कुत्रे ही हवा वारंवार श्वास घेतात, आणि त्यांच्या श्वसन प्रणालीला एपिसोड्स दरम्यान थोडा आराम मिळतो, ज्यामुळे ब्रोन्कियल हानीचा धोका वाढतो.

प्रदूषित हवेपासून कुत्र्यांचे संरक्षण कसे करावे

कुत्रे प्रदूषित वातावरण पूर्णपणे टाळू शकत नसले तरी, व्यावहारिक समायोजने त्यांच्या श्वसन प्रणालीवरील प्रभाव कमी करू शकतात. अनेक घरे घरातील कणांची पातळी कमी करण्यासाठी एअर प्युरिफायरचा अवलंब करतात, तर सुधारित वायुवीजन अडकलेली धूळ आणि रासायनिक अवशेष पसरविण्यास मदत करते. घराबाहेर, उच्च प्रदूषणाचे तास टाळण्यासाठी चालण्याच्या वेळा बदलणे किंवा स्वच्छ मार्ग निवडणे एक्सपोजर कमी करू शकते. उदबत्त्या टाळणे, एरोसोल फवारण्या मर्यादित करणे आणि घरातील पृष्ठभाग स्वच्छ ठेवणे हे देखील घरामध्ये स्थायिक होणाऱ्या कणांचे प्रमाण कमी करते. उच्च-जोखमीच्या आठवड्यात पशुवैद्यकीय मार्गदर्शन हे सुनिश्चित करते की लवकर लक्षणे लवकर ओळखली जातात आणि जळजळ तीव्र होण्याआधी सहाय्यक काळजी दिली जाऊ शकते.श्वसनाचा ताण कमी करणारे उपयुक्त समायोजन

  • घरातील कणांची घनता कमी करण्यासाठी एअर प्युरिफायर वापरणे.
  • चालण्याचे वेळापत्रक स्वच्छ कालावधीसाठी समायोजित करणे.
  • घरात धूप, मेणबत्त्या आणि एरोसोलचा वापर कमी करणे.
  • प्रदूषणाच्या शिखरावर पशुवैद्यकाकडून नियमित तपासणी.

हे छोटे पण सातत्यपूर्ण बदल मोठ्या प्रमाणावर प्रदूषित शहरांमध्ये राहणाऱ्या कुत्र्यांचे संरक्षण करण्यात मदत करतात, ज्यामुळे त्यांच्या वायुमार्गांना बरे करणे सोपे होते आणि दीर्घकालीन श्वसन आजार होण्याची शक्यता कमी होते.तसेच वाचा | तुझा कुत्रा तुला बाजूचा डोळा का देतो


Source link


GOLDEN PENN

संपादक :  भाग्यश्री बि एम/ Golden Penn

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *